Genel Bakış
Kepek konusu açıldığında, çoğu kişi dökülen deriye odaklanır.
Kaşıntı ise en rahatsız edici yan etki olabilir. Öyleyse, kafa derinizdeki bu kaşıntı tam olarak ne anlama geliyor? Yazının devamında kepeğin en yaygın belirtilerini ve tedavi yöntemlerini derledik.
Belirtileri ve Sebepleri
Derinin dökülmesi ve kaşıntı kepeğin ana belirtileridir. Beyaz, yağlı pullar tipik olarak saçınızda ve omuzlarınızda birikir ve genellikle havanın kuru olduğu sonbahar ve kış aylarında daha da kötüleşir.
Kepeğin nedenini tam olarak belirlemek zor olabilir, fakat, kepeğin yaygın nedenlerinden bazılarını listeledik:
Seboreik dermatit olarak da bilinen,(daha şiddetli bir kepek formu) tahriş olmuş ve yağlı cilt.
Yeterince şampuan kullanmamak, ölü cilt hücrelerinin birikmesine, kepeğe ve kaşıntıya neden olur.
Kafa derinizi uyararak fazla cilt hücresi büyümesine neden olan malassezia adı verilen mantar.
Bazı kişisel bakım ürünleri, kafa derinizi kızartıp kaşıntılı hale getiren kontakt dermatite neden olabilir.
Kepek, erkeklerde kadınlara kıyasla daha sık gelişir. Parkinson hastalığı veya HIV gibi hastalıklarla hayatına devam edenler veya daha yağlı saçlara sahip olma eğilimindeki kişilerde kepek oluşma riski daha yüksektir. Kepek belirtilerini ergenlik döneminde fark etmeye başlamış olabilirsiniz, ancak kepek her yaşta gelişebilir.
1- Tüm Şampuanlar Aynı Değildir
Kafa deriniz kaşınıyorsa, kepeği tedavi etmek için formüle edilmiş reçetesiz şampuanlar kaşıntınızı az da olsa dindirebilir.
Deneme yanılma yolu ile doğru şampuanı bulmak biraz zaman alabilir, bu yüzden geçmişte doğru şampuanı bulamadıysanız, tekrar deneyin. Bazen iki veya daha fazla şampuan türünü değişimli kullanmak da yardımcı olabilir.
Kolayca bulabileceğiniz ürünlerden bazıları:
Head & Shoulders ve Jason Dandruff Relief antibakteriyel ve antifungal olan çinko piriti içerir. Mantar kepeğe yol açmaz, ancak yine de fazla cilt hücrelerinin üretimini yavaşlatmaya yardımcı olur.
Neutrogena T/Gel katran bazlı bir şampuandır. Kömür, kafa derinizin cilt hücrelerinin daha yavaş ölmesini sağlayarak kepek ve sedef hastalığı gibi rahatsızlıkları hafifletebilir. Bu tür şampuan saçları renklendirebilir, bu yüzden saçlarınız sarı veya gri ise dikkatli olmanızda fayda var.
Neutrogena T/Sal bir doz salisilik asit içerir ve sahip olduğunuz kepek miktarını azaltabilir. Bununla birlikte, kafa derinizde kuruluğa yol açabilir. Eğer kafa derinizde kuruluk hissederseniz, nemlendirici saç kremi kullandığınızdan emin olun.
Selsun Blue selenyum sülfit içerir. Cilt hücrelerinizin ölmesini yavaşlatabilir ve ayrıca malassezia'yı azaltabilir. Saç rengi açık tonlarda olan kişilerin bu tür şampuanları dikkatlice kullanmaları önerilir.
Nizoral ketokonazol içeren bir şampuanıdır, yani geniş spektrumlu bir antifungal içerir. Bu ürünü reçetesiz veya reçete ile bulabilirsiniz.
Eğer hala hangi şampuanı tercih etmeniz gerektiği hakkında kafanızda soru işaretleri varsa doktorunuza danışabilirsiniz. Kepeği kontrol altına almak için özel şampuan kullanmanız gerekebilir.
Kepeği kontrol altına aldıktan sonra, tedavinin sonuçlarını korumak için şampuanı ara sıra kullanmanız gerekebilir.
2- Kafa Derinizi Nemlendirin
Kafa derisindeki kuruluk kepeğe yol açabilir, ancak genellikle kuruluğun yol açtığı kepek döküntüleri daha küçük ve daha az yağlıdır. Kafa derinizi nemlendirerek kaşıntının önüne geçebilirsiniz.
En iyi nemlendirici mutfak rafınızda duruyor olabilir. Hindistan cevizi yağı nemlendirici ve antibakteriyel özelliklere sahip olduğundan, doğal bir nemlendirici olarak kullanilabilir.
3- Hijyen Kurallarına Dikkat Edin ve Kafa Derinizi Kaşımayın!
Sık sık duş almak kafa derisindeki yağlanmadan ve kepek semptomlarından kurtulmaya yardımcı olabilir. Ayrıca kafa derisini kaşıma dürtüsüne direnmeye çalışın. Başlangıçta kepekten kaynaklanan tahriş kaşıntıya yol açar, ancak kafanızı kaşımak tahrişi arttırarak kısır bir döngüye yol açacaktır.
Saçınızda çok fazla bakım ürünü kullanmak kafa derisini tahriş edebilir ve daha fazla kaşıntıya yol açabilir. Hangi jellerin, spreylerin ve diğer ürünlerin semptomlarınızı daha da kötü hale getirdiğini belirlemek için kullandığınız ürünlerden birini kişisel bakım rutininizden çıkarın ve yavaşça geri eklemeyi deneyin.
4- Stresten Kurtulun
Stres bazı bireyler için kepeği uyarabilir hatta kötüleştirebilir. Stres malassezia’ya yol açmasa da, bağışıklık sisteminizi zayıflatarak durumunuzu daha da kötüleşebilir.
Kafa derinize bir iyilik yapın ve stresten kurtulun. Doğa yürüyüşü veya yoga yapmayı deneyin. Stresli olayların bir günlüğünü tutmak bile yararlı olabilir. Olayların ne olduklarını ve kepeğinizi nasıl etkilediklerini yazın. Bu şekilde, sizi strese sokan durumlardan kaçınmak için elinden geleni yapabilirsiniz.
Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?
Birçok kepek vakası reçetesiz şampuanlar ve diğer önlemler ile etkili bir şekilde tedavi edilebilir.
Bununla birlikte, kafa derisindeki kaşıntının tek nedeni kepek değildir. Kepeğiniz özellikle inatçı veya kaşıntılıysa, sedef hastalığı, egzama veya mantar enfeksiyonu gibi hastalıklar için doktorunuza görünmek isteyebilirsiniz.
Kaşıntınız dinmiyorsa, kafa deriniz kızarıyorsa veya şişiyorsa doktorunuzdan randevu alın. Şampuanlar yardımcı olmazsa, kızarıklık ve pullanma yüzünüze veya vücuttaki diğer bölgelere yayılırsa, saçınızda bitler veya sirkeler görürseniz veya kaşıntı günlük yaşamınıza müdahale etmeye başlarsa doktorunuza danışın.
Özetle
Kepek sinir bozucu ve zaman zaman utanç verici olsa da, genellikle daha ciddi bir sağlık sorununa işaret etmez. Kaşıntı ve pullanma genellikle reçetesiz şampuanlara ve diğer tedavi yöntemlerine iyi yanıt verir. Size uygun bir ürün bulana kadar farklı marka ve türleri denemeye devam edin.
HER İHTİMALE KARŞI
Ayrıca aşağıdaki cilt hastalıklarından birine sahip olmadığınızdan emin olmak için doktorunuza görünmek isteyebilirsiniz:
- Sedef hastalığı
- Tinea kapit
- Bit
- Alerjik reaksiyon
D3 K2 vitamini, kemik ve bağışıklık sistemi için önemli iki vitaminin (D3 ve K2) bir arada sunulduğu bir kombinasyondur; D3 kalsiyumun emilimine katkı sağlarken K2, kemiklerde görev alan proteinlerin normal işleyişinde rol oynar. D3 K2 vitamini ne işe yarar konusu da bu iki vitaminin vücuttaki tamamlayıcı görevleriyle açıklanabilir.
Retinol nedir sorusuna yanıt olarak, A vitamini türevi bir cilt bakım aktifidir denebilir. Kırışıklık, leke ve gözenek görünümünün iyileştirilmesine ve cilt yenilenmesinin desteklenmesine yardımcı olabilir; ancak doğru ve kademeli kullanım gerektirir.
Niasinamid, B3 vitamininin bir formu olan ve gözenek görünümü, yağlanma, kızarıklık, leke görünümü ve cilt nem bariyerini desteklemek amacıyla kullanılan bir cilt bakım içeriğidir. Niasinamid nedir diye merak ediyorsan, kısaca B3 vitamininin cilt bakımında kullanılan formu olarak tanımlanabilir. Niasinamid ne demek sorusunun cevabı da aslında buradan gelir. Cilt bakımında farklı ihtiyaçlara yönelik ürünlerde kullanılan, çok yönlü bir içeriktir.
Ashwagandha, geleneksel Ayurveda tıbbında yüzyıllardır kullanılan; stres ve uyku üzerine etkileri araştırılan bir adaptojen (vücudun strese uyumunu desteklediği öne sürülen) bitkidir. Bilimsel adı Withania somnifera olan ashwagandha, özellikle kökünden elde edilen toz ve ekstrelerle son yıllarda daha fazla ilgi görür.
Omega 3, vücudun kendi üretemediği için besinlerle alınması gereken; başta EPA ve DHA olmak üzere kalp, beyin ve gözlerin normal işlevleri açısından önemli bir yağ asidi grubudur. Balık yağı, özellikle EPA ve DHA bakımından en bilinen omega 3 kaynaklarından biridir. Ceviz, keten tohumu ve chia gibi bitkisel kaynaklarda ise ağırlıklı olarak ALA bulunur.
Berberin, başta karamuk gibi bazı bitkilerde bulunan; kan şekeri ve metabolizma üzerine etkileri araştırılan sarı renkli bir bitkisel bileşiktir. Son yıllarda özellikle kan şekeri dengesi, kilo yönetimi ve metabolizma konularındaki araştırmalar nedeniyle daha fazla ilgi görür. Ancak berberin bir ilaç değildir ve takviye edici gıda olarak değerlendirilmelidir. Bu yazıda berberin faydaları nasıl kullanıldığı, yan etkileri gibi detayları bilimsel çalışmalar ışığında ele alacağız.
Kreatin, vücutta doğal olarak bulunan ve kaslarda hızlı enerji üretimini destekleyen; kırmızı et ve balıkta da yer alan, sporcular arasında yaygın olan ve araştırılan takviyelerden biridir. Vücutta özellikle kaslarda depolanır ve yüksek şiddetli, kısa süreli egzersizlerde hızlı enerji üretimine katkı sağlar. Bu nedenle kreatin, fitness ve sporla ilgilenen kişiler arasında yaygın olarak kullanılır.
Laktoferrin, başta anne sütü olmak üzere birçok vücut sıvısında bulunan, demir bağlama ve bağışıklık desteği ile ilişkilendirilen doğal bir glikoproteindir. Laktoferrin nedir sorusu, özellikle bağışıklık sistemini destekleme ve vücuttaki demir dengesine katkı sağlama potansiyeli nedeniyle merak edilmektedir. Transferrin protein ailesinin bir üyesi olan laktoferrin; demir metabolizması, bağırsak mikrobiyotası ve bağışıklık mekanizmaları üzerindeki olası etkileri nedeniyle araştırılmaktadır.