Probiyotikler, sağlık üzerindeki olumlu etkileri ile bilinen ve bağırsak florasında bulunan yararlı mikroorganizmalardır. Takviye olarak alınabilen probiyotikler, sindirim sisteminin normal işleyişinin desteklenmesine yardımcı olabilir. Günümüzde farklı bakteri suşları içeren probiyotik takviyeleri kapsül, saşe, çiğneme tableti ve farklı formlarda sunulmaktadır.
Probiyotik Nedir?
Probiyotik, yeterli miktarda alındığında vücuda fayda sağlayabilen canlı mikroorganizmaları ifade eder. Bakteriler genellikle zararlı mikroorganizmalar olarak düşünülse de bağırsaklarda doğal olarak bulunan ve sindirim sisteminin işleyişinde rol oynayan yararlı bakteriler de vardır.
Probiyotik mikroorganizmalar yoğurt, kefir ve bazı fermente gıdalarda bulunabilir. Ayrıca farklı mikroorganizma türleri ve suşları içeren probiyotik takviyeleri de kullanılabilir.
Probiyotik Çeşitleri Nelerdir?
Probiyotiklerde farklı bakteri ve maya türleri kullanılabilir. Ürünlerin içeriğinde bulunan mikroorganizma türü ve suşu, ürünün özelliklerine göre değişiklik gösterebilir. Yaygın olarak karşılaşılabilen bazı probiyotik grupları şunlardır:
- Lactobacillus
- Bifidobacterium
- Streptococcus
- Saccharomyces gibi bazı maya türleri
Galakto-oligosakkaritler ve frukto-oligosakkaritler ise probiyotik değil, bağırsaktaki yararlı mikroorganizmaların beslenmesine katkı sağlayabilen prebiyotik bileşenlerdir.
Probiyotiklerin Faydaları Nelerdir?
Probiyotiklerin etkileri kullanılan mikroorganizma türüne, suşuna ve miktarına göre değişebilir. Probiyotikler özellikle bağırsak mikrobiyotasının dengesi ve sindirim sistemiyle ilişkili olarak araştırılmaktadır. Her probiyotik ürünün aynı etkiye sahip olmadığı unutulmamalıdır.
Probiyotiklerin araştırıldığı başlıca alanlardan bazıları şunlardır:
- Bağırsak mikrobiyotasının dengesinin desteklenmesi
- Sindirim sisteminin normal işleyişinin desteklenmesi
- Bazı probiyotik suşların bağırsak hareketleri üzerindeki etkileri
- Bağışıklık sistemi ile bağırsak mikrobiyotası arasındaki ilişkinin desteklenmesi
Eczanede Satılan Probiyotikler Nelerdir?
Probiyotik takviyeleri eczanelerde ve farklı satış kanallarında bulunabilir. Bu ürünlerin ilaç olmadığı, takviye edici gıda olarak sunulduğu unutulmamalıdır. Ürün seçiminde içeriğinde bulunan mikroorganizma türü, suşu, miktarı ve kullanım talimatları dikkate alınmalıdır.
Probiyotik ürünler kapsül, saşe, çiğneme tableti, damla veya flakon gibi farklı formlarda sunulabilir. Özellikle çocuklar, hamileler, kronik hastalığı olanlar veya düzenli ilaç kullanan kişiler probiyotik takviyesi kullanmadan önce sağlık profesyoneline danışmalıdır.
Probiyotik Kapsülleri
Probiyotik kapsülleri, farklı Lactobacillus ve Bifidobacterium türleri başta olmak üzere çeşitli mikroorganizma suşlarını içerebilir. Bazı kapsüller, içeriğin sindirim sistemi boyunca korunmasına yardımcı olacak şekilde özel olarak formüle edilir.
Probiyotik Saşe
Probiyotik saşe ürünleri genellikle toz formunda sunulur. Ürünün kullanım talimatına bağlı olarak doğrudan tüketilebilir veya uygun sıcaklıktaki su, süt, yoğurt gibi yiyecek ve içeceklere karıştırılabilir.
Probiyotik mikroorganizmalar sıcaklığa karşı hassas olabileceğinden ürünün saklama ve hazırlama koşullarına dikkat edilmelidir. Kullanım şekli ve günlük porsiyon miktarı için ürün etiketindeki talimatlar esas alınmalıdır.
D3 K2 vitamini, kemik ve bağışıklık sistemi için önemli iki vitaminin (D3 ve K2) bir arada sunulduğu bir kombinasyondur; D3 kalsiyumun emilimine katkı sağlarken K2, kemiklerde görev alan proteinlerin normal işleyişinde rol oynar. D3 K2 vitamini ne işe yarar konusu da bu iki vitaminin vücuttaki tamamlayıcı görevleriyle açıklanabilir.
Retinol nedir sorusuna yanıt olarak, A vitamini türevi bir cilt bakım aktifidir denebilir. Kırışıklık, leke ve gözenek görünümünün iyileştirilmesine ve cilt yenilenmesinin desteklenmesine yardımcı olabilir; ancak doğru ve kademeli kullanım gerektirir.
Niasinamid, B3 vitamininin bir formu olan ve gözenek görünümü, yağlanma, kızarıklık, leke görünümü ve cilt nem bariyerini desteklemek amacıyla kullanılan bir cilt bakım içeriğidir. Niasinamid nedir diye merak ediyorsan, kısaca B3 vitamininin cilt bakımında kullanılan formu olarak tanımlanabilir. Niasinamid ne demek sorusunun cevabı da aslında buradan gelir. Cilt bakımında farklı ihtiyaçlara yönelik ürünlerde kullanılan, çok yönlü bir içeriktir.
Ashwagandha, geleneksel Ayurveda tıbbında yüzyıllardır kullanılan; stres ve uyku üzerine etkileri araştırılan bir adaptojen (vücudun strese uyumunu desteklediği öne sürülen) bitkidir. Bilimsel adı Withania somnifera olan ashwagandha, özellikle kökünden elde edilen toz ve ekstrelerle son yıllarda daha fazla ilgi görür.
Omega 3, vücudun kendi üretemediği için besinlerle alınması gereken; başta EPA ve DHA olmak üzere kalp, beyin ve gözlerin normal işlevleri açısından önemli bir yağ asidi grubudur. Balık yağı, özellikle EPA ve DHA bakımından en bilinen omega 3 kaynaklarından biridir. Ceviz, keten tohumu ve chia gibi bitkisel kaynaklarda ise ağırlıklı olarak ALA bulunur.
Berberin, başta karamuk gibi bazı bitkilerde bulunan; kan şekeri ve metabolizma üzerine etkileri araştırılan sarı renkli bir bitkisel bileşiktir. Son yıllarda özellikle kan şekeri dengesi, kilo yönetimi ve metabolizma konularındaki araştırmalar nedeniyle daha fazla ilgi görür. Ancak berberin bir ilaç değildir ve takviye edici gıda olarak değerlendirilmelidir. Bu yazıda berberin faydaları nasıl kullanıldığı, yan etkileri gibi detayları bilimsel çalışmalar ışığında ele alacağız.
Kreatin, vücutta doğal olarak bulunan ve kaslarda hızlı enerji üretimini destekleyen; kırmızı et ve balıkta da yer alan, sporcular arasında yaygın olan ve araştırılan takviyelerden biridir. Vücutta özellikle kaslarda depolanır ve yüksek şiddetli, kısa süreli egzersizlerde hızlı enerji üretimine katkı sağlar. Bu nedenle kreatin, fitness ve sporla ilgilenen kişiler arasında yaygın olarak kullanılır.
Laktoferrin, başta anne sütü olmak üzere birçok vücut sıvısında bulunan, demir bağlama ve bağışıklık desteği ile ilişkilendirilen doğal bir glikoproteindir. Laktoferrin nedir sorusu, özellikle bağışıklık sistemini destekleme ve vücuttaki demir dengesine katkı sağlama potansiyeli nedeniyle merak edilmektedir. Transferrin protein ailesinin bir üyesi olan laktoferrin; demir metabolizması, bağırsak mikrobiyotası ve bağışıklık mekanizmaları üzerindeki olası etkileri nedeniyle araştırılmaktadır.